SpaceX «آینده هوشمند» را میفروشد
EUR/JPY
منطقه کلیدی:184.00 - 185.50
خرید: 186.00 (در شکست مطمئن 185.50); هدف 187.50-188.00; حد ضرر185.30
فروش: 183.80 (بر اساس یک پایه منفی قوی) ; هدف 182.50-182.00; حد ضرر184.50
بزرگترین عرضههای اولیه فناوری — SpaceX، OpenAI و Anthropic — سه روایت جذاب درباره هوش مصنوعی، فضا و زیرساختهای آینده را به ما عرضه میکنند. اما آیا بازار سرمایه و صبر کافی برای مقابله با انتظارات بیش از حد و ریسکهای پنهان را دارد؟
یادآوری میکنیم:
مسئله رهبری در این «تیم» بازار را نگران کرده است. ماسک در سال 2015 از بنیانگذاران OpenAI بود، اما در سال 2018 هیئتمدیره را ترک کرد. او در ماه مه دعوای حقوقی خود علیه توسعهدهنده ChatGPT را باخت و راه را برای ورود این شرکت به بورس هموار کرد. داریو آمودی در سال 2020 از OpenAI جدا شد و در سال 2021 شرکت Anthropic را تأسیس کرد. Anthropic بهطور غیرمنتظره در 1 ژوئن درخواست عرضه اولیه خود را ثبت کرد. انتظار میرود OpenAI نیز بهزودی همین کار را انجام دهد. عرضه سهام هر دو شرکت برای پاییز پیشبینی میشود.
تاریخ نشان میدهد شرکتهایی که در یک موج صنعتی مشابه دیرتر وارد بورس میشوند، معمولاً بهترین نتیجه را کسب نمیکنند. این موج معمولاً توسط بازیگران قویتر و باکیفیتتر آغاز میشود. سرمایه بازار نامحدود نیست و شرکتها باید با اشتهای سرمایهگذاران که تا حدی پیشتر مصرف شده است، کنار بیایند.
SpaceX در روز جمعه 12 ژوئن در نزدک عرضه خواهد شد. ارزش بازار این شرکت میتواند به $1.77 تریلیون برسد و انتظار میرود حداقل $75 میلیارد سرمایه جذب کند. در صورت استفاده بانکهای پذیرهنویس از اختیار فروش سهام اضافی، حجم کل عرضه اولیه میتواند به $86 میلیارد افزایش یابد.
- SpaceX از قبل قیمت ثابت $135 برای هر سهم را اعلام کرده است. ماسک زیرکانه عنصر چانهزنی را از فرآیند حذف کرده است — این نشانهای است که تقاضا آنقدر بالاست که این شرکت است که شرایط را تعیین میکند، نه بازار. به عبارت دیگر: «یا بخر یا برو».
- SpaceX چیزهای زیادی برای ارائه به سرمایهگذاران دارد. درآمد شرکت در سال 2025 با رشد 33 درصدی به $18.67 میلیارد رسید که بخش عمده آن به لطف Starlink بود. این سرویس اینترنت ماهوارهای به مهمترین دارایی مالی شرکت تبدیل شد و حدود $11.4 میلیارد درآمد سالانه و $4.4 میلیارد سود عملیاتی ایجاد کرد.
- کسبوکار پرتاب موشک نیز بسیار قدرتمند به نظر میرسد: این شرکت عملاً بازار پرتابهای فضایی را در انحصار خود گرفته و بیش از 80 درصد کل جرم محمولههای سالانه ارسالی به مدار را به خود اختصاص داده است. شکست پروژه Blue Origin متعلق به جف بزوس، موقعیت SpaceX را بیش از پیش تقویت کرد.
- با این حال، جاهطلبیهای فضایی بهتدریج به حاشیه رانده شدهاند، در حالی که برنامههای عظیم در حوزه هوش مصنوعی نگرانیهایی را ایجاد کرده و همچنان زیانهای هنگفتی به همراه دارند. خرید xAI بهطور چشمگیری ماهیت SpaceX را تغییر داد. سال گذشته xAI با درآمد $3.2 میلیارد، زیان $6.4 میلیاردی ثبت کرد و در سهماهه اول سال 2026 نیز با درآمد $818 میلیون، $2.5 میلیارد دیگر زیان داد. این شرکت ماهانه حدود $1 میلیارد برای زیرساختهای محاسباتی هزینه میکند.
- SpaceX قصد دارد از ظرفیت مازاد محاسباتی خود درآمدزایی کند. انتظار میرود Anthropic تا ماه مه 2029 برای اجاره مراکز داده Colossus و Colossus II در ایالت تنسی ماهانه $1.25 میلیارد به این شرکت پرداخت کند. البته به شرطی که ماسک نظرش را عوض نکند و قرارداد با رقیب خود را لغو نکند.
و در نتیجه چه میشود؟
مشکل اصلی، ارزشگذاری بیش از حد بالاست. با ارزش بازار هدف $1.77 تریلیون و درآمد $18.67 میلیارد در سال 2025، نسبت P/S به 93.7x میرسد. برای مقایسه، میانگین این نسبت در S&P 500 برابر 3.38x و برای Tesla برابر 16.73x است.
منتقدان ماسک معتقدند ارزش منصفانه SpaceX بیش از $780 میلیارد نیست و نسبت به آینده کسبوکار هوش مصنوعی آن تردید دارند.
برای مثال، صندوق بازنشستگی دانمارکی AkademikerPension به دلیل ساختار حاکمیت شرکتی «بهشدت خطرناک»، SpaceX را در فهرست سیاه خود قرار داده است. به سرمایهگذاران سهام کلاس A با یک حق رأی برای هر سهم ارائه میشود. در مقابل، ماسک مالک 5.5 میلیارد سهم کلاس B خواهد ماند که هر یک 10 حق رأی دارند. این مقدار حدود 94 درصد از کل سهام کلاس B و تقریباً 85 درصد کنترل شرکت را شامل میشود. به عبارت دیگر، سهامداران عمومی سرمایه شرکت را تأمین میکنند اما تقریباً هیچ نفوذی به دست نمیآورند.
از نظر عینی، ریسک برآورده نشدن انتظارات از عرضه اولیه SpaceX همچنان بالاست. کسبوکارها هنوز نمیتوانند ریسک اجرای پروژههای هوش مصنوعی را بهطور منطقی ارزیابی کنند. علاوه بر این، بازار تحت فشار مازاد هوش مصنوعی ارزانقیمت از آزمایشگاههای چینی مانند DeepSeek قرار دارد. رقبایی مانند Nvidia، Cohere، Reflection و Mistral نیز با توسعه جایگزینهای ارزانتر برای راهکارهای Anthropic و OpenAI در حال تقویت موقعیت خود هستند.
داستانهای جاهطلبانه در دورهای تأمین مالی خصوصی عملکرد خوبی دارند، اما همیشه از آزمون بازار سربلند بیرون نمیآیند.
پس عاقلانه رفتار میکنیم و بیجهت ریسک نمیکنیم.
برای همه آرزوی سود!
