ذخایر ضعیف: چگونه سیاست، مصرفکنندگان را تحت فشار قرار میدهد

ذخایر نفتی آمریکا به سطوح بحرانی سقوط کردهاند
XTI/USD
منطقه کلیدی: 76.50 - 81.50
خرید: 83.50 (در اصلاح قیمت پس از آزمایش مجدد سطح 81.50)؛ هدف 85.00-87.50؛ StopLoss 82.80
فروش: 76.00 (در صورت وجود عوامل بنیادی قوی و منفی)؛ هدف 73.50؛ StopLoss 76.70
تا پایان هفته، ذخایر نفت خام در کوشینگ به کمتر از 20 میلیون بشکه کاهش یافت. ذخایر استراتژیک نفت ایالات متحده (SPR) نیز طی هفته گذشته حدود 5.1 میلیون بشکه کاهش یافت و به 311.4 میلیون بشکه رسید که پایینترین سطح از مارس 1983 تاکنون محسوب میشود.
مجموع ذخایر نفت خام آمریکا، شامل ذخایر تجاری و ذخایر استراتژیک نفت، با کاهش 129 میلیون بشکهای به 726.2 میلیون بشکه رسید که پایینترین سطح ثبتشده از سال 1984 تاکنون است.
یادآوری:
ذخایر استراتژیک نفت یکی از مهمترین ارکان امنیت انرژی هر کشور محسوب میشوند. اگر سطح ذخایر به زیر یک آستانه مشخص—که به آن «کف مخازن» (Tank Bottom) گفته میشود—کاهش یابد، وقوع یک فروپاشی اقتصادی تقریباً اجتنابناپذیر خواهد بود. مرکز ذخیرهسازی کوشینگ ظرفیتی در حدود 94 میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی دارد، اما حداقل سطح عملیاتی رسمی آن همچنان اعلام نشده است.
تحلیلگران اکنون بر این باورند که کوشینگ به این آستانه بحرانی نزدیک شده است؛ عمدتاً به این دلیل که اختلاف قیمت میان WTI و Brent منفی شده است. به بیان دیگر، یک بشکه مجازی نفت در ایالات متحده اکنون از یک بشکه مجازی نفت در اروپا گرانتر شده است.
تأسیسات کوشینگ اهمیت ویژهای دارند، زیرا محل تحویل فیزیکی قراردادهای آتی نفت خام WTI و فرآوردههای نفتی هستند. اما اگر دارندگان قراردادهای آتی تصمیم بگیرند نفت را بهصورت فیزیکی تحویل بگیرند چه اتفاقی خواهد افتاد؟ در این صورت، پیامدها میتواند فراتر از خود این مرکز ذخیرهسازی باشد و حتی بازار قراردادهای آتی را نیز تهدید کند. اگر فروشندگان نفت فیزیکی برای تحویل نداشته باشند، خریداران نیز چیزی برای دریافت نخواهند داشت.
ایالات متحده در طول درگیریهای خاورمیانه بهتدریج به سمت این بحران حرکت کرده است. در نخستین مرحله از درگیری در خلیج فارس، رئیسجمهور ترامپ ابراز نگرانی کرد که ذخایر جهانی نفت در حال کاهش است و هشدار داد که ادامه اختلال در تنگه هرمز میتواند یک شوک جهانی در بازار نفت ایجاد کند.
برای جلوگیری از افزایش قیمت جهانی نفت به سطوح بحرانی، ایالات متحده طی 100 روز گذشته 172 میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت خود را آزاد کرده است. این ذخایر بهعنوان یک سپر حفاظتی برای جبران کسری عرضه در بازار جهانی، تا زمانی که محدودیتها برقرار بودند، مورد استفاده قرار گرفتند. از زمان آغاز عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ذخایر SPR در مجموع 104.04 میلیون بشکه کاهش یافته است.
شرکتهای نفتی آمریکا نیز تا حد زیادی همین رویکرد را دنبال کردهاند. در قیمتهای فعلی نفت، افزایش فعالیتهای حفاری منطقی به نظر میرسد. اما بسیاری از شرکتها پس از افزایش تولید در آغاز درگیری، به فروش ذخایر موجود خود روی آوردند.
منطق اقتصادی این تصمیم روشن است: این ذخایر زمانی انباشته شده بودند که قیمت نفت پایین بود، اما اکنون در جریان درگیری نظامی با قیمتهای بسیار بالاتر به فروش رسیدهاند. زمانی که موجودیهای فعلی میتوانند با حاشیه سود کنونی درآمد قابلتوجهی ایجاد کنند، سرمایهگذاری در تولید جدید جذابیت کمتری پیدا میکند. علاوه بر این، هنوز مشخص نیست که آیا این درگیری واقعاً پایان یافته است یا چه زمانی به پایان خواهد رسید.
با این حال، وضعیت کلی بازار جهانی نفت روزبهروز خطرناکتر میشود.
- کشورهای اتحادیه اروپا نیز از ذخایر خود برداشت کردهاند. هر 32 عضو آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در بزرگترین آزادسازی هماهنگ ذخایر اضطراری نفت مشارکت کردند و در مجموع 400 میلیون بشکه نفت وارد بازار شد. این عرضه اضافی باعث شد قیمت نفت برنت حدود $20 به ازای هر بشکه کاهش یابد.
- نکته مهمتر این است که چین در حال بازگشت به بازار است. در طول بحران تنگه هرمز، پکن تصمیم گرفت برای کسب منافع کوتاهمدت از ذخایر استراتژیک نفت خود استفاده نکند. برعکس، این کشور صادرات فرآوردههای پالایششده نفتی را بهشدت کاهش داد.
- در عوض، پکن بهطور گسترده از ذخایر تجاری انباشتهشده استفاده کرد و همزمان ظرفیت پالایش را به پایینترین سطوح چند سال اخیر کاهش داد. در نتیجه، اکنون انتظار میرود بازگشت معاملهگران نفتی چین با تقاضایی در حدود 5 میلیون بشکه در روز، قیمت جهانی نفت را افزایش دهد.
- علاوه بر چین، انتظار میرود ژاپن، هند، پاکستان و تعدادی از کشورهای کوچکتر آسیایی و آفریقایی نیز بهطور فعال ذخایر نفتی خود را بازسازی کنند. این امر به معنای ایجاد تقاضای اضافی معادل صدها میلیون بشکه نفت طی دو تا سه سال آینده خواهد بود.
این موضوع چه معنایی دارد؟
بازار جهانی نفت وارد مرحلهای از کسری ساختاری عرضه شده است؛ مرحلهای که در آن کاهش ذخایر استراتژیک همزمان با احیای تقاضای جهانی رخ میدهد. بدون افزایش قابلتوجه تولید، هرگونه تشدید جدید تنشهای ژئوپلیتیکی میتواند موجب جهش شدید قیمتها و افزایش قابلتوجه نوسانات در بازارهای انرژی شود.
چشمانداز میانمدت ما همچنان بهطور ملایم صعودی است. با این حال، اتخاذ موقعیتهای فروش تهاجمی میتواند بهطور فزایندهای پرریسک باشد. سرمایهگذاران باید دادههای مربوط به ذخایر آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، تصمیمات تولیدی OPEC+، روند واردات چین و تحولات خاورمیانه را با دقت زیر نظر داشته باشند.
بنابراین، با هوشمندی عمل میکنیم و از ریسکهای غیرضروری اجتناب میکنیم.
سودهای فراوان نصیبتان!