Moliyaviy instrumentlarning savdo hajmi, volatilligi va likvidligiga savdo sessiyalarining geografik joylashuvi hamda mintaqaviy makroiqtisodiy omillar bevosita ta'sir ko'rsatadi.

Forex global moliya bozorining bir qismi bo'lib, valyuta savdosi faolligi yirik fond birjalarining ish vaqti bilan chambarchas bog'liq.

Fond birjalaridagi savdo sessiyalari mahalliy vaqtga muvofiq o'tkaziladi. Mahalliy vaqtni UTC (Coordinated Universal Time — Muvofiqlashtirilgan universal vaqt yoki Universal vaqt) bilan farqni hisoblash orqali aniqlash mumkin. Mahalliy vaqtdan farqli ravishda, UTC o'zgarmas bo'lib qoladi, vaqt mintaqalari esa Universal vaqtdan farqni ifodalaydi.

Asosiy fond birjalarining ish jadvali

Fond birjasi nomiVaqt mintaqasiIsh vaqtiYozgi vaqt
Yangi Zelandiya fond birjasi (Vellington)UTC +1210:00 - 16:45UTC +13
Avstraliya qimmatli qog'ozlar birjasi (Sidney)UTC +1010:00 - 16:00UTC +11
Tokio fond birjasi (Tokio)UTC +909:00 - 15:00-
Singapur fond birjasi (Singapur)UTC +809:00 - 17:00-
Shanxay fond birjasi (Shanxay)UTC +809:30 - 15:00-
Moskva birjasi (Moskva)UTC +310:00 - 18:45-
Dubay moliya bozori (Dubay)UTC +410:00 - 14:00-
Saudiya Arabistoni fond birjasi (Ar-Riyod)UTC +311:00 - 15:30-
Yoxannesburg fond birjasi (Yoxannesburg)UTC +209:00 - 17:00-
Frankfurt fond birjasi (Frankfurt)UTC +109:00 - 17:30UTC +2
Shveytsariya fond birjasi (Syurix)UTC +109:00 - 17:30UTC +2
London fond birjasi (London)UTC +008:00 - 16:30UTC +1
Nyu-York fond birjasi (Nyu-York)UTC -509:30 - 16:00UTC -4
Toronto fond birjasi (Toronto)UTC -509:30 - 16:00UTC -4
Chikago fond birjasi (Chikago)UTC -608:30 - 15:00UTC -5

Turli savdo sessiyalari davomida asosiy instrumentlar va kross-valyuta juftliklarining o'rtacha volatilligi

Quyidagi jadvalda turli savdo sessiyalari davomida asosiy valyuta juftliklari va eng ommabop kross-kurslarning o'rtacha volatilligi (punktlarda) bo'yicha ma'lumotnoma ma'lumotlari keltirilgan. Ma'lumotlar 01.03.2015 holatiga ko'ra dolzarbdir.

OsiyoJuftYevropaAmerikaYevropa-OsiyoYevropa-Amerika
61AUD/JPY74633153
61AUD/USD43483661
40EUR/GBP53492765
55EUR/JPY59443742
49EUR/USD838739100
66GBP/CHF74834756
84GBP/JPY48984389
30GBP/USD11513327107
104NZD/USD71785182
18USD/CAD49492462
14USD/CHF94482467
75USD/JPY77672955

Osiyo (00:00-09:00 UTC)

Osiyo bozorlari savdo kunini boshlab beradi va kun davomida bozor kayfiyatining yo'nalishini belgilaydi. Osiyo sessiyasi bir savdo kuni davomida amalga oshiriladigan barcha valyuta operatsiyalarining taxminan 21% qismini tashkil etadi. Eng faol savdo qilinadigan valyuta juftliklari USD/JPY va EUR/JPY bo'lib, alohida valyutalar orasida eng ko'p savdo qilinadiganlari Singapur dollari va Xitoy yuanidir. Yaponiya iyenasi ishtirokidagi valyuta operatsiyalari umumiy kunlik savdo aylanmasining taxminan 16.5% qismini tashkil etadi.

  • Likvidlik ancha past bo'lib, bu savdo hajmining kam bo'lishiga olib keladi. Investitsiya kompaniyalari va xej-fondlar ko'pincha ushbu vaqtdan bozorni muhim narx darajalari va opsion to'siqlariga yaqinlashtirish uchun foydalanadilar;

  • Odatda, Yaponiya va Avstraliyaning iqtisodiy ma'lumotlari sessiya ochilishida e'lon qilinadi. Bu AUD/USD va USD/JPY kabi valyuta juftliklariga ta'sir ko'rsatib, ularning kunlik narx diapazoni va yo'nalishini belgilaydi. Bundan tashqari, markaziy banklar yig'ilishlari bayonnomalari yoki moliya rahbarlarining bayonotlari sessiya oxiriga rejalashtirilgan bo'lishi mumkin;

  • USD/JPY operatsiyalarining aksariyati AQSh dollaridagi aktivlarga ega institutsional investorlar, xususan, Yaponiya banki tomonidan amalga oshiriladi. Yaponiyaning yirik eksportchilari ko'pincha AQSh dollarida olgan daromadlarini iyenaga almashtiradilar;

  • Iyenaning valyuta kursiga Yaponiya fond bozoridagi, jumladan, aksiyalar va obligatsiyalar bozoridagi talab va taklif ta'sir ko'rsatadi;

  • Odatda, Shanxay fond birjasi ochilganidan keyin ertalab e'lon qilinadigan Xitoy yangiliklari AUD va JPY ishtirokidagi valyuta juftliklarida narx faolligini kuchaytirishi mumkin;

  • Neft, mis, oltin va temir rudasi kabi asosiy xomashyo tovarlarining ertalabki narxlari Xitoy fond bozorlarida muhim rol o'ynaydi va AUD, NZD hamda JPY kabi valyutalarning spekulyativ reaksiyalariga sabab bo'ladi;

  • Agar oldingi Amerika sessiyasida asosiy valyuta juftliklari bo'yicha faollik oshgan bo'lsa, Osiyo sessiyasida global konsolidatsiya kuzatilishi mumkin.

Osiyo/Yevropa sessiyalarining kesishishi (7:00-09:00 UTC)

7:00 dan 09:00 UTC gacha bo'lgan davrda Frankfurt, Moskva va Yoxannesburgdan bo'lgan dastlabki yevropalik ishtirokchilar savdoga qo'shilib, osiyolik ishtirokchilar bilan bir vaqtda savdo qila boshlashi natijasida bozorda o'tish jarayoni kuzatiladi. Ushbu ikki soatlik davr, odatda, butun bozor bo'yicha eng past faollik kuzatiladigan vaqt hisoblanadi, chunki treyderlar ko'pincha bu vaqtdan Osiyo sessiyasidan keyin o'z pozitsiyalarini moslashtirish va Yevropada savdolar ochilishiga tayyorgarlik ko'rish uchun foydalanadilar.

Yevropa sessiyasi (7:00-16:30 UTC)

Ushbu savdo sessiyasi nazariy nuqtayi nazardan eng yaxshi deb hisoblanadi, chunki volatillik nisbatan yuqori, ammo haddan tashqari keskin emas. Bozorlar 10:00 UTC dan keyin Amerika sessiyasi ochilguniga qadar tinchlanishga moyil bo'ladi.

  • EUR, GBP va CHF valyutalarining narx tendensiyalari sessiyaning dastlabki soatlarida shakllanadi;

  • Asosiy savdo aylanmasi EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY, USD/CHF, EUR/JPY va GBP/JPY valyuta juftliklari hisobiga shakllanadi;

  • Barcha Yevropa banklari, jumladan, Yevropa Markaziy banki (ECB), investitsiya kompaniyalari va xej-fondlar ushbu soatlarda faol savdo qiladilar;

  • Yevro hududi va Buyuk Britaniyadan e'lon qilinadigan iqtisodiy statistik ma'lumotlar (10:00 UTC gacha), shuningdek, markaziy banklar yig'ilishlari natijalari va rasmiy bayonotlar bozor harakatlariga sezilarli ta'sir ko'rsatadi;

  • Yirik investorlar, odatda, ushbu sessiya davomida o'z aktivlarini kunlik qayta tuzish jarayonini yakunlaydilar va ko'pincha Amerika sessiyasi boshlanishidan oldin Yevropa aktivlarini AQSh dollaridagi aktivlarga aylantiradilar, bu esa bozor volatilligining oshishiga hissa qo'shadi.

Yevropa/Amerika sessiyalarining kesishishi (13:30-16:30 UTC)

Yevropa sessiyasi davomida amalga oshiriladigan barcha operatsiyalarning 70% dan ortig'i va Amerika sessiyasi davomida amalga oshiriladigan operatsiyalarning 80% dan ortig'i ushbu davrga to'g'ri keladi.

  • Keskin volatillikdan tez foyda olishga intilayotgan ko'plab treyderlar ushbu vaqtda bozorga qo'shiladilar;

  • Yirik kompaniyalar va faqat ushbu davrda savdo qiladigan alohida institutsional ishtirokchilar o'rtasida manfaatlarning keskin to'qnashuvi yuzaga keladi. Markaziy banklar ham savdolarda faol ishtirok etadilar. Avval shakllangan tendensiyalarni buzishga urinishlar natijasida yuqori volatillik yuzaga kelishi mumkin;

  • Ushbu vaqtda AQSh va Kanadaga oid iqtisodiy ma'lumotlar, jumladan, bandlik (NFP), YAIM, chakana savdo, iste'mol narxlari indekslari (CPI) va kompaniyalarning aksiyalari bo'yicha hisobotlar tez-tez e'lon qilinadi. NFP kabi yangiliklar kelgusi haftalar yoki oylar davomida narxlar dinamikasini sezilarli darajada o'zgartirishi mumkin;

  • Xomashyo fyucherslarining eng katta hajmlari ushbu davrda savdo qilinadi, bu esa ular bilan bog'liq valyutalarning volatilligini oshiradi.

Amerika sessiyasi (13:30-20:00 UTC)

Ushbu davrda AQSh dollari ko'pincha mustahkamlanadi. USD instrumentlari bo'yicha agressiv spekulyativ savdolar, ayniqsa juma kunlari, savdolar yopilguniga qadar davom etishi mumkin.

  • Sessiya boshidagi yuqori likvidlik Nyu-York fond birjasi ochilganidan so'ng darhol iqtisodiy statistik ma'lumotlarning e'lon qilinishi bilan bog'liq. AQSh iqtisodiy ma'lumotlari deyarli barcha valyuta instrumentlariga ta'sir ko'rsatadi, neft zaxiralari haqidagi ma'lumotlar esa xomashyo fyucherslari narxiga ta'sir qiladi;

  • Amerika aksiyalar va obligatsiyalar bozorlari ochilganidan so'ng xorijiy investorlar Amerika fond birjalarida operatsiyalarni amalga oshirish uchun EUR, JPY, CHF va GBP valyutalarini USD ga almashtiradilar;

  • AQSh banklari valyuta va fond bozorlari o'rtasida kapital harakatini ta'minlaydi. Bu asosiy narx darajalarida savdo hajmlarining to'planishiga ta'sir ko'rsatishga qodir yirik ishtirokchilarning moliyaviy operatsiyalari uchun qulay davr hisoblanadi;

  • Amerika sessiyasida nafaqat EUR/USD, GBP/USD va USD/JPY, balki USD/CAD (Kanada), BRL/USD (Braziliya), USD/MXN (Meksika), shuningdek, USD indeksi, WTI nefti va S&P fyucherslari bo'yicha ham sezilarli savdo aylanmalari kuzatiladi. Ushbu omillar birgalikda bozor dinamikasini shakllantiradi;

  • FOMC yig'ilishi va Federal zaxira tizimi (FRS) raisining matbuot anjumanidan so'ng Amerika sessiyasi davomida to'plangan spekulyativ savdo hajmlari tufayli bozorda tendensiyalarning o'zgarishi va o'rta muddatli yangi trendlarning shakllanishi kuzatiladi.