جبههای جدید در جنگ فناوری
تحریمها علیه هوش مصنوعی چین میتواند بازارهای جهانی را مختل کند
NQ100
منطقه کلیدی: 28,500 -29,500
خرید: 29,700 (در صورت وجود عوامل بنیادی قوی و مثبت)؛ هدف 31,500-32,500؛ StopLoss 29,000
فروش: 28,500 (در اصلاح قیمت پس از آزمایش مجدد سطح 29,000)؛ هدف 27,000-26,500؛ StopLoss 29,200
درگیری میان ایالات متحده و چین وارد مرحلهای کاملاً جدید شده است. ترامپ آماده است در صورتی که تحقیقات تأیید کند از مالکیت فکری آمریکا برای ایجاد مدلهای هوش مصنوعی چینی استفاده شده است، علیه توسعهدهندگان هوش مصنوعی چین تحریمهایی اعمال کند.
طی چند سال گذشته، واشنگتن دسترسی پکن به نیمهرساناهای پیشرفته، تجهیزات لیتوگرافی و شتابدهندههای Nvidia را محدود کرده است. اما اکنون فشارها مستقیماً به سمت خود مدلهای هوش مصنوعی هدایت میشود.
برای یادآوری:
تقطیر (Distillation) روشی برای آموزش هوش مصنوعی است که در آن یک مدل سادهتر بر پایه یک مدل پیچیدهتر ایجاد میشود. ماه گذشته، Anthropic نامهای به سنای آمریکا ارسال کرد و مدعی شد که شرکتهای چینی بزرگترین «سرقت مالکیت فکری» تاریخ را مرتکب شدهاند.
این اتهامات متوجه Moonshot AI، توسعهدهنده مدل Kimi K3، بود که به گفته طرف آمریکایی، ممکن است از فناوری پنهانی تقطیر مدل با استفاده از سامانههای Anthropic و OpenAI بهره گرفته باشد. هزینه توسعه این مدل از سایر مدلهای چینی بیشتر است، اما همچنان تنها نصف هزینه Claude Opus و GPT-5.5 است.
این صرفاً یک اختلاف دیپلماتیک نیست. موضوع بر سر شکلگیری معماری جدیدی برای بازار جهانی هوش مصنوعی است؛ جایی که محدودیتها ممکن است نهتنها بر سختافزار، بلکه بر خود الگوریتمها نیز اعمال شوند.
در گذشته، سیاست آمریکا بر محدود کردن توان محاسباتی چین متمرکز بود. ممنوعیت صادرات شتابدهندههای Nvidia، محدودیت در ارسال تجهیزات ASML و تحریم تولیدکنندگان تراشه با هدف کند کردن توسعه هوش مصنوعی در چین طراحی شده بودند.
اما این راهبرد به نتایج مورد انتظار منجر نشد.
پس از ظهور DeepSeek، بازار دریافت که میتوان مدلهای زبانی رقابتی را با هزینهای بهمراتب کمتر از نمونههای آمریکایی توسعه داد. در عمل، ایالات متحده در تلاش است تا طبقه جدیدی از کنترلهای صادراتی ایجاد کند که نه بر فناوریهای فیزیکی، بلکه بر خروجی بزرگترین آزمایشگاههای هوش مصنوعی جهان اعمال شود.
اقدامات احتمالی شامل موارد زیر است:
- ممنوعیت همکاری میان شرکتهای آمریکایی و توسعهدهندگان هوش مصنوعی چین؛
- محدودیت دسترسی به پلتفرمهای ابری آمریکا؛
- ممنوعیت صدور مجوز نرمافزار؛
- اعمال محدودیت برای سرمایهگذاران آمریکایی؛
- گسترش کنترلهای صادراتی به فناوریهای نرمافزاری.
چنین سناریویی آغاز مرحلهای جدید از تجزیه فناوری در اقتصاد جهانی خواهد بود. دو اکوسیستم مستقل در حال شکلگیری هستند.
- اکوسیستم آمریکا بر پایه OpenAI، Anthropic، Google، Microsoft، Nvidia و پلتفرمهای ابری غربی شکل میگیرد.
- اکوسیستم چین پیرامون Alibaba، Tencent، Baidu، Huawei، Moonshot AI و سایر توسعهدهندگان داخلی در حال شکلگیری است.
هر بسته جدید از محدودیتها این روند را تسریع میکند. اگر تحریمها توسعه شرکتهای چینی را محدود کنند، بازار بالقوه تجهیزات نیز ممکن است کوچکتر شود. این موضوع به افزایش هزینههای بلندمدت، کاهش کارایی رقابت جهانی و افزایش صرف ریسک ژئوپلیتیکی در سراسر بخش فناوری منجر خواهد شد.
این موضوع در عمل چه معنایی دارد؟
برای معاملهگران، این به معنای ظهور یک محرک ساختاری جدید برای بازار است.
در کوتاهمدت، این وضعیت احتمالاً نوسانات در کل بخش فناوری را افزایش خواهد داد. حساسترین داراییها همچنان سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی، نیمهرساناها، زیرساختهای ابری و مراکز داده خواهند بود.
باید توجه ویژهای به عملکرد شاخص Nasdaq 100، شرکتهای Nvidia، AMD، Broadcom، Microsoft، Alphabet و بزرگترین شرکتهای فناوری چین داشت.
چشمانداز میانمدت حتی جالبتر است.
اگر دامنه تحریمها همچنان گسترش یابد، سرمایهگذاران ناچار خواهند شد یک عامل ریسک دائمی جدید را در ارزشگذاری سهام فناوری لحاظ کنند. در این صورت، عامل اصلی ارزشگذاری دیگر تنها سرعت توسعه هوش مصنوعی نخواهد بود، بلکه توانایی هر اکوسیستم برای فعالیت مستقل و بدون دسترسی به فناوریهای اکوسیستم رقیب نیز اهمیت خواهد یافت.
بنابراین، با هوشمندی عمل میکنیم و از ریسکهای غیرضروری اجتناب میکنیم.
سودهای فراوان نصیبتان!
